Go, live it, and tell it. The benefits of an ethnographical approach to quality journalism
DOI:
https://doi.org/10.24137/raeic.11.21.7Keywords:
quality journalism, ethnographic approach, Bellaterra Tradition of Journalism, slow journalism, Gabriel García MárquezAbstract
Gabriel García Márquez summarized journalism using three verbs: go, live it and tell it (Gayà Morlà, 2015). These three actions are the pillars of journalism promoted by the Gabo Journalism Foundation. They formulate a way of understanding journalism which assumes that the journalistic narrative is “a cultural mediation of a symbolic and interpretive nature” (Vidal Castell, 2000). Its function is to organize our communal relationship with the world. This approach is markedly different from the positivist vision. This article, based on Bellaterra Tradition’s contributions (Garde Cano, 2022), argues that the journalism promoted by the Foundation incorporates, de facto, the ethnographic approach. This emerges as a mark of quality. The approach should be considered not only as a method, but as a methodology. It is argued that quality journalism integrates, per se, an ethnographic epistemology. This is a reflective methodology that allows consideration of the construction of perspective and the deconstruction of privilege. It is also an immersive method which is the only way to understand in order to explain. In the methodology section, a guide has been created. This allows the ethnographic frame of a quality journalistic text to be identified and analysed. This guide is tested using three articles that have all won the Gabo Foundation prize.
Downloads
References
Aguado, J. M. (2003). Comunicación y cognición: bases epistemológicas de la complejidad. Comunicación Social Ediciones y Publicaciones.
Angulo Egea, M. (Coord.) (2014). Crónica y Mirada. Aproximaciones al periodismo narrativo. Libros del K.O.
Ardèvol, E. (1994). La Mirada Antropológica o la Antropología de la Mirada: De la Representación Audiovisual de las Culturas a la Investigación Etnográfica con una Cámara de Vídeo [Tesis Doctoral, Universitat Autònoma de Barcelona, España].
Augé, Marc (2005). La Mère d’Arthur. Fayard.
Atkinson, P., & Hammersley, M. (1994). Ethnography and participant observation. En N. K. Denzin, & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 248-261). Sage.
Barranquero Carretero, A., & Jaurrieta Bariain, G. (2016). Slow Journalism in Spain. Journalism Practice, 10(4), 521-538. https://doi.org/10.1080/17512786.2015.1124729
Blanchot, M. (2008) [1969]. La Conversación Infinita. Arena Libros.
Borrat, H. (1989). El Periódico, Actor Político. Editorial Gustavo Gili.
Boynton, R. S. (2005). The New New Journalism. Vintage UK.
Cramer, J., & McDevitt, M. (2004). Ethnographic Journalism. En S. Hartin Iorio (Ed.), Qualitative research in Journalism. Taking it to the streets (pp. 127-145). Lawrence Erlbaum Associates.
Chillón, A. (2014). La Palabra Facticia. Literatura, Periodismo y Comunicación. Aldea Global.
Chillón, A. (1994). La Literatura de Fets. Ediciones Tempestad.
Davis, N. (2008). Flat Earth News. Vintage UK.
Duch, L., & Chillón, A. (2012). Un Ser de Mediaciones. Antropología de la Comunicación, Vol. 1. Herder Editorial.
Duch. L. (1995) Mite i Cultura. Publicacions de l’Abadia de Montserrat.
Garcés, M. (2013). Un Mundo Común. Edicions Bellaterra.
García Canclini, N. (1989). Las Culturas Populares en el Capitalismo. Nueva Imagen.
García Canclini. N. (2014). El Mundo Entero como Lugar Extraño. Gedisa.
Garde Cano, C. (2022). Més enllà del Mirall Negre. Una defensa del Periodisme en l’Era de la Comunicació Blob i el Capitalisme de la Contenció [Tesis doctoral, Departament de Mitjans, Comunicació i Cultura, Universitat Autònoma de Barcelona, España]. Repositorio TDX. http://hdl.handle.net/10803/687894
Garde Cano, C., & Vidal Castell, D. (2022). El temps circular: noves maneres de narrar l’experiència. La dramatúrgia acumulativa de La Conquesta del Pol Sud. Artnodes, (29), 1-10. https://doi.org/10.7238/artnodes.v0i29.393042
Gayà Morlà, C. (2015). El Periodismo de Interacción Social, una Propuesta de Dinamización del Campo Periodístico. La Aplicación en el Caso de las Tripulaciones Abandonadas en el Mediterráneo [Tesis doctoral, Departament de Mitjans, Comunicació i Cultura, Universitat Autònoma de Barcelona, España]. Repositorio TDX, http://hdl.handle.net/10803/313453
Gayà Morlà, C., Garde Cano, C., & Seró Moreno, L. (2021). La mirada reflexiva, aportaciones epistemológicas al periodismo literario ante al espejismo del metarrelato de la era digital. Doxa Comunicación. Revista Interdisciplinar De Estudios De Comunicación Y Ciencias Sociales, (34), 273-289. https://doi.org/10.31921/doxacom.n34a1477
Gayà Morlà, C., Rizo García, M., & Vidal Castell, D. (2022). Comunicación, cultura y relato. Una propuesta para repensar las bases teóricas de la comunicación participativa. Estudios sobre las Culturas Contemporáneas. Época III, XXVII(55), 11–28.
Geertz, C. (1973). Thick description: Toward an interpretive theory of culture. En C. Geertz, The interpretation of cultures: selected essays (pp. 3-30). Basic Books.
Gillespie, B. (2012). Building Bridges between Literary Journalism and Alternative Ethnographic Forms: Opportunities and Challenges. Literary Journalism Studies, 4(2), 67-79.
Gomis, Ll. (1989). Teoría de la Noticia. Universitat Autònoma de Barcelona.
Guber, R. (2005). La Etnografía: Método, Campo y Reflexividad. Norma.
Guerriero, L. (2014). Zona de Obras. Círculo de Tiza.
Haraway, D. (1998). Situated Knowledge: The Science Question in Feminism and the Privilege of a Partial Perspective. Feminist Studies, 14(3), 575-599.
Hartsock, N. (1983). The Feminist Standpoint: Developing the Ground for a Specifically Feminist Historical Materialism. En S. Harding & M. B. Hintikka (Eds.), Discovering Reality: Feminist Perspectives on Epistemology, Metaphysics, Methodology, and Philosophy of Science (pp. 283–310), Synthese Library. Springer Netherlands, Dordrecht, https://doi.org/10.1007/0-306-48017-4_15
Herrscher, R. (2012). Periodismo narrativo. Universitat de Barcelona.
Krotz, E. (1994). Alteridad y pregunta antropológica. Alteridades, 4(8), 5-11.
Marías, J. (2007). Lo que no Sucede y Sucede. En: Literatura y Fantasma (pp. 103-108). Debolsillo. (Discurso original pronunciado en 1995)
Martín-Barbero, J. (1991). De los Medios a las Mediaciones. Comunicación, Cultura y Hegemonía. Editorial Gustavo Gili.
Martín Gaite, C. (1983) El Cuento de Nunca Acabar. Anagrama.
Ricoeur, P. (1996) [1985]. Tiempo y Narración III. El Tiempo Narrado. Siglo XXI.
Rizo García, M. (2010). Intersubjetividad y diálogo intercultural. La sociología fenomenológica y sus aportes a la comunicación intercultural. Comunicación y medios, (21), 13-23. https://doi.org/10.5354/0719-1529.2011.17446
Rodrigo, M. (1996). La Construcción de la Noticia. Ediciones Paidós.
Romero-Rodríguez, L. M., Tejedor, S., & Castillo-Abdul, B. (2021). From the Immediacy of the Cybermedia to the Need for Slow Journalism: Experiences from IberoAmerica. Journalism Practice. https://doi.org/10.1080/17512786.2020.1870530
Rosique-Cedillo, G., & Barranquero-Carretero, A. (2015). Periodismo lento (slow journalism) en la era de la inmediatez. Experiencias en Iberoamérica. Profesional de la Información, 24(4), 451–462. https://doi.org/10.3145/epi.2015.jul.12
Rubio-Lacoba, M. (2010). Documentalistas de prensa, ¿Cuál es vuestro oficio? Profesional de la Información, 19(6), 645–651. https://doi.org/10.3145/epi.2010.nov.11
Sims, N. (1984). The Literary Journalists. Balantine.
Tresserras, J. M. (1996). La cultura popular en els orígens de la cultura de masses. Comunicación y estudios universitarios, (6), 73-80.
Vidal Castell, D. (2000). Alteritat i Presència. Contribucions a una Teoria Analítica i Descriptiva del Gènere de l'Entrevista Periodística Escrita des de la Filosofia, la Lingüística i els Estudis Literaris [Tesis doctoral, Departament de Periodisme i Ciències de la Comunicació, Universitat Autònoma de Barcelona, España]. Repositorio TDX, http://hdl.handle.net/10803/4163
Vidal Castell, D. (2004). Gèneres del discurs i innovació en el periodisme. Quaderns de Filologia Estudis de Comunicació de la Universitat de València, (2), 31-60.
Vidal Castell, D (2008). La “mirada densa”: el tránsito del caos al cosmos en la narración periodística [Comunicació]. En: VV. AA. La periodística como disciplina universitaria (pp. 171-178). Sociedad Española de Periodística.
Vidal Castell, D., Garde Cano, C., & Ventura-Pocino, P. (2023). Alteritmo y periodismo-otro en la cultura del algoritmo: Aportes de la filosofía y el comparatismo literario ante la hegemonía de los lenguajes sintéticos. InMediaciones De La Comunicación, 18(2), 33-67. https://doi.org/10.18861/ic.2023.18.2.3520
Walsh, R. (2011). El Violento Oficio de Escribir. 451 Editores.
Weingarten, M. (2013). La Banda que Escribía Torcido. Libros del KO.
Wolf, T. (1976). El Nuevo Periodismo. Anagrama.
Zéller, C. (2001). Los medios y la formación de la voz en una sociedad democrática. Anàlisi, (26), 139-141. https://ddd.uab.cat/record/813



